Yaşam Kaynağı: Kur’an
‹ 4

Nisâ النِّسَاءِ

Medine 176 âyet Cüz 4 Sayfa 76 İniş sırası 92

Sûre hakkında
Medine döneminde inmiştir. 176 âyettir. Sûre, özellikle kadın haklarından,onların hukûkî ve sosyal konumlarından bahsettiği için bu adı almıştır. “Nisâ” kadınlar demektir.

Nisâ 4/127

Sayfa 97

وَیَسْتَفْتُونَكَ فِی النِّسَٓاءِؕ قُلِ اللّٰهُ یُفْتٖیكُمْ فٖیهِنَّۙ وَمَا یُتْلٰى عَلَیْكُمْ فِی الْكِتَابِ فٖی یَتَامَى النِّسَٓاءِ الّٰتٖی لَا تُؤْتُونَهُنَّ مَا كُتِبَ لَهُنَّ وَتَرْغَبُونَ اَنْ تَنْكِحُوهُنَّ وَالْمُسْتَضْعَفٖینَ مِنَ الْوِلْدَانِۙ وَاَنْ تَقُومُوا لِلْیَتَامٰى بِالْقِسْطِؕ وَمَا تَفْعَلُوا مِنْ خَیْرٍ فَاِنَّ اللّٰهَ كَانَ بِهٖ عَلٖیمًا

Diyanet meali

Kadınlar hakkında senden fetva istiyorlar. De ki: "Onlar hakkında size fetvayı Allah veriyor." Kitapta, kendilerine (verilmesi) farz kılınan (miras)ı vermediğiniz ve evlenmek istediğiniz yetim kızlara, zavallı çocuklara ve yetimlere adil davranmanıza dair, size okunmakta olan âyetler de bunu açıklıyor. Ne hayır yaparsanız şüphesiz Allah onu bilir.

Kelime meali

وَیَسْتَفْتُونَكَ Sana fetva soruyorlar
فِی النِّسَٓاءِؕ Kadınlar konusunda
قُلِ De ki
اللّٰهُ Allah
یُفْتٖیكُمْ Size fetva veriyor
فٖیهِنَّ Onlar hakkında
وَمَا Ve o şey ki
یُتْلٰى Okunuyor
عَلَیْكُمْ Size
فِی الْكِتَابِ Kitapta
فٖی یَتَامَى النِّسَٓاءِ Yetim kadınlar konusunda
الّٰتٖی O kadınlar ki
لَا تُؤْتُونَهُنَّ Siz onlara vermiyorsunuz
مَا O şeyi ki
كُتِبَ O yazıldı
لَهُنَّ Onlar için
وَتَرْغَبُونَ Ve siz kaçınıyorsunuz
اَنْ تَنْكِحُوهُنَّ Onları nikahlamaktan
وَالْمُسْتَضْعَفٖینَ مِنَ Zayı ar hakkında
الْوِلْدَانِ وَاَنْ Çocuklardan
تَقُومُوا Hareket etmeniz
لِلْیَتَامٰى Yetimler hakkında
بِالْقِسْطِؕ Doğrulukla
وَمَا Ne şey
تَفْعَلُوا Yaparsanız
مِنْ خَیْرٍ Hayır adına
فَاِنَّ اللّٰهَ Kuşkusuz Allah
كَانَ Daima olmuştur
بِهٖ Onu
عَلٖیمًا Ziyadesiyle bilen olmuştur

Osmanlı Türkçesi’nde de kullanılan istiftâ, “dinin hükmünü sormak”, iftâ ise “bu soruya cevap vermek, dinin hükmünü sorana açıkla­mak”tır. Âyet hükmü açıklayan iki kaynaktan söz etmektedir: Allah ve O’nun kitabı. Başka birçok âyet Hz. Peygamber’e de dinî hükümleri açıklama selâhiyeti vermektedir. Bu hükümleri Resûlullah’a vahiy yoluyla bildiren de, okunan kitabı indiren de Allah olduğuna göre, dinî hükmü koyma ve elçilerine yetki verme selâhiyetinin yalnızca O’na ait olduğu anlaşılmaktadır. Gerek Hz. Peygamber’in ve gerekse âlimlerin yaptıkları, Allah’ın bildirdiğini kullara ulaştırmaktan ve açıklamaktan ibarettir; Allah’ın Hz. Peygamber’e bildirmesi vahiy yoluyla olmakta, âlimlerin bilgisi ise okumaya, anlamaya, öğrenmeye, ilmî çabaya bağlı bulunmaktadır.

Hz. Âişe, hükmü genel olan bu âyetin özel ve tarihî muhataplarını şöyle açıklamıştır: Hakkında açıklama istenen kadından maksat, yanında bulunduğu adam aynı zamanda velisi ve vârisi olan, sahibi olduğu hurma ve hurmalığa varıncaya kadar her şeyine bu kişiyi ortak eden yetim bir kadındır. Ancak bu adam, ne o kadını nikâhlamak istemekte, ne de –malına ortak olacak diye– kadının başkasıyla evlenmesine izin vermektedir. Bu şekilde kadıncağızın evlenmesini engellemektedir. Söz konusu âyet işte böyleleri hakkında nâzil olmuştur (Buhârî, “Tefsîr”, 4/23).

Âyetin “Onlar için yazılanı kendilerine vermediğiniz, nikâhlamak da istemediğiniz yetim kadınlar...” kısmını, “Onlarla evlenmek istediğiniz halde kendilerine mehirlerini vermediğiniz, mehir vermeden kendileriyle evlenmek istediğiniz kadınlar” şeklinde de çevirmek mümkündür.

“Çaresiz çocuklar”dan maksat da kendisini koruyacak yakınlarını kaybetmiş, merhametsiz velilerin eline düşmüş, hakkını korumaktan âciz erkek çocuklardır. Kimsesiz, yetim ve çaresiz çocukları yine de akrabalarının yanına vermek, onlar tarafından himaye edilip yetiştirilmelerini sağlamak en iyi yoldur. Ancak akraba da olsa bazı kimselerin ahlâkı bozuk, vicdanı zayıf olabileceği için her durumda çaresiz kadınların, kız ve çocukların korunması gerekmekte, bazan bu konuda görev topluma ve resmî kurumlara düşmektedir. Velisi yanında haksızlığa uğrayan kimse hâkim tarafından tayin edilecek bir vasî vasıtasıyla himaye edilir. Vakıflar başta olmak üzere ilgili sosyal kurumlar da himaye vazifesini üstlenirler. Çünkü Allah çaresizlerin ve zayıfların korunmasını müminlerden istemektedir.

Kaynak: Diyanet İşleri Başkanlığı, Kur’an Yolu Tefsiri · Cilt: 2 Sayfa: 153

Diyanet tefsirinde bu âyetle ilgili bir âyet atfı yok.

Diyanet tefsirinde geçen hadisler.

Söz konusu âyet işte böyleleri hakkında nâzil olmuştur … .

Buhârî, “Tefsîr”, 4/23

Yapay zekâdan faydalanılmıştır; hata olabilir.

Hata bildir
Bu âyette ne hatalı?

İpucu: Klavyede ← ve → tuşlarıyla âyetler arasında geçebilirsiniz.