Yaşam Kaynağı: Kur’an
‹ 3

Âl-i İmrân اٰلِ عِمْرٰنَ

Medine 200 âyet Cüz 3 Sayfa 49 İniş sırası 89

Sûre hakkında
Medine döneminde inmiştir. 200 âyettir. Sûre, adını 33. âyette geçen “Âl-i İmrân” tamlamasından almıştır. Âl-i İmrân, İmran ailesi demektir.

Âl-i İmrân 3/152

Sayfa 68

وَلَقَدْ صَدَقَكُمُ اللّٰهُ وَعْدَهُٓ اِذْ تَحُسُّونَهُمْ بِاِذْنِهٖۚ حَتّٰٓى اِذَا فَشِلْتُمْ وَتَنَازَعْتُمْ فِی الْاَمْرِ وَعَصَیْتُمْ مِنْ بَعْدِ مَٓا اَرٰیكُمْ مَا تُحِبُّونَؕ مِنْكُمْ مَنْ یُرٖیدُ الدُّنْیَا وَمِنْكُمْ مَنْ یُرٖیدُ الْاٰخِرَةَۚ ثُمَّ صَرَفَكُمْ عَنْهُمْ لِیَبْتَلِیَكُمْۚ وَلَقَدْ عَفَا عَنْكُمْؕ وَاللّٰهُ ذُوفَضْلٍ عَلَى الْمُؤْمِنٖینَ

Diyanet meali

Andolsun, Allah, izniyle, onları (müşrikleri) kırıp geçirdiğiniz sırada size olan vadini gerçekleştirdi. Nihayet sevdiğiniz şeyi (zaferi) size gösterdikten sonra, za'f gösterdiniz. (Peygamber'in verdiği) emir konusunda tartıştınız ve emre karşı geldiniz. İçinizden dünyayı isteyenler de vardı, ahireti isteyenler de. Sonra sizi denemek için onlardan yüzünüzü çevirdi. (Kaçıp hezimete uğradınız. Buna rağmen) sizi bağışladı. Allah mü'minlere karşı çok lütufkârdır.

Kelime meali

وَلَقَدْ صَدَقَكُمُ Andolsun ki size karşı yerine getirdi
اللّٰهُ Allah
وَعْدَهُٓ Vaadini
اِذْ O vakit ki
تَحُسُّونَهُمْ Kesip doğruyordunuz onları
بِاِذْنِهٖ Onun izniyle
حَتّٰٓى اِذَا فَشِلْتُمْ Nihayet yılgınlık gösterdiğiniz vakit
وَتَنَازَعْتُمْ Ve de çekiştiğiniz vakit
فِی الْاَمْرِ İşiniz konusunda
وَعَصَیْتُمْ Ve de isyan ettiğiniz vakit
مِنْ بَعْدِ مَٓا O şeyden sonra ki
اَرٰیكُمْ Size gösterdi
مَا O şeyi ki
تُحِبُّونَؕ Siz seviyorsunuz
مِنْكُمْ Sizin içinizde vardır
مَنْ O kimse ki
یُرٖیدُ İstiyor
الدُّنْیَا Dünyayı
وَمِنْكُمْ Ve yine sizin içinizde vardır
مَنْ O kimse ki
یُرٖیدُ İstiyor
الْاٰخِرَةَ Ahireti
ثُمَّ صَرَفَكُمْ Sonra sizi çevirdi
عَنْهُمْ Onlardan
لِیَبْتَلِیَكُمْ Sizi sınamak için
وَلَقَدْ عَفَا Ve elbette bağışladı
عَنْكُمْؕ Sizden
وَاللّٰهُ Allah
ذُوفَضْلٍ Lütuf sahibidir
عَلَى الْمُؤْمِنٖینَ Müminlere

Yüce Allah müminlere verdiği yardım sözünü yerine getirmiş, savaşın ilk döneminde müminler müşriklere epeyce zâyiat verdirerek onlara galip gelmişlerdi. Ancak okçulardan bir kısmı nöbet yerini terketme hususunda kumandanlarıyla tartışmışlar; bir grup savaş kazanıldığı için geçidi tutmaya gerek kalmadığı kanaatiyle nöbet yerini terketmek isterken, diğer grup aksine bir emir olmadıkça muhtemel tehlikeye karşı geçidi korumanın gereğini savunmuş, sonuçta okçuların büyük çoğunluğu Hz. Peygamber’in emrine muhalefet edip nöbet yerini terkedince galibiyet durumu tersine dönmüştür. Düşmanın süvari birliği geçitteki müslüman askerlerin büyük çoğunluğunun geçidi terkettiklerini görünce oradan hücuma geçip müslümanları arkadan vurmuş, bozguna uğramış olan düşman askerleri de toparlanıp saldırıya geçmişler; böylece müslümanlar iki düşman arasında sıkışıp kalmışlar, neticede zafer yenilgiye dönüşmüştür.

Nöbet yerinden ayrılanların davranışı âyette “isyan” olarak ifade edilmiştir. Burada isyanın mânası emre aykırı davranmaktır. Çünkü onlar müslümanların müşrikleri yendiğini görünce artık geçidin korunmasına gerek kalmadığı kanaatine varmış ve emre aykırı olarak nöbet yerini terketmişlerdi. Burada müslümanların yenilgiye uğramalarının yüce Allah tarafından yapılmış bir imtihan olduğu da bildirilmiştir. Çünkü bu yenilgi, gerçek müminlerle münafıkların birbirinden ayırt edilmesine imkân sağladığı gibi savaşta komutanın emrine itaat etmemenin nelere mal olduğunu göstererek ibret alma imkânı da sağlamıştır.

Kaynak: Diyanet İşleri Başkanlığı, Kur’an Yolu Tefsiri · Cilt: 1 Sayfa: 690

Diyanet tefsirinde bu âyetle ilgili bir âyet atfı yok.

Diyanet tefsirinde bu âyetle ilgili hadis kaydı yok.

Yapay zekâdan faydalanılmıştır; hata olabilir.

Hata bildir
Bu âyette ne hatalı?

İpucu: Klavyede ← ve → tuşlarıyla âyetler arasında geçebilirsiniz.