Bakara 2/203
Sayfa 31
وَاذْكُرُوا اللّٰهَ فٖٓی اَیَّامٍ مَعْدُودَاتٍؕ فَمَنْ تَعَجَّلَ فٖی یَوْمَیْنِ فَلَٓا اِثْمَ عَلَیْهِۚ وَمَنْ تَاَخَّرَ فَلَٓا اِثْمَ عَلَیْهِۙ لِمَنِ اتَّقٰىؕ وَاتَّقُوا اللّٰهَ وَاعْلَمُٓوا اَنَّكُمْ اِلَیْهِ تُحْشَرُونَ
Diyanet meali
Sayılı günlerde Allah'ı anın (telbiye ve tekbir getirin). Kim iki gün içinde acele edip (Mina'dan Mekke'ye) dönerse, ona günah yoktur. Kim geri kalırsa, ona da günah yoktur. Bu, Allah'a karşı gelmekten sakınanlar içindir. Allah'a karşı gelmekten sakının ve onun huzurunda toplanacağınızı bilin.
Kur'an Yolu Meali
Belirlenmiş günlerde Allah’ı zikredin. Allah’a saygılı olan için iki günde (dönmekte) acele edene günah yoktur; daha uzun kalana da günah yoktur. Allah’a saygılı olun. Bilin ki sizler O’nun huzurunda toplanacaksınız!
Açıklamalı Meal · Saffet Bakırcı
O hâlde, ey mü’minler! Sayılı günlerde Allah’ı anın. Kurban bayramının ikinci, üçüncü ve dördüncü günlerini, Mina’da tekbirler getirerek, duâlar ve zikirler ederek, şeytan taşlayarak geçirin. Her kim acele edip iki gün içinde, yani bayramın ikinci ve üçüncü günlerinde şeytanı taşlar ve işini bitirip memleketine hareket etmek üzere Mina’dan Mekke’ye dönerse, ona bir günah yoktur. Kim de üçüncü gün, yani bayramın dördüncü gününde de şeytan taşlamayı isteyip geri kalırsa, kötülüklerden dikkatlice sakınıp korunduğu taktirde, ona da günah yoktur. Mina’dan Mekke’ye, kurban bayramının üçüncü veya dördüncü gününde dönebilirsiniz. Önemli olan, niyet ve davranışlarınızdaki güzelliktir. Bu yüzden, Allah’tan gelen emirlere harfiyen riayet ederek kötülüğün her çeşidinden titizlikle sakının! Ve bilin ki, hepiniz eninde sonunda toplanıp onun huzuruna getirileceksiniz. 200. ayet, Allah’tan sadece dünya nîmetlerini isteyen kötü insan tipini tanıtırken, 201. ayet hem dünyada, hem de âhirette iyilik isteyen iyi insan modelini ortaya koymuştu. Aşağıdaki üç ayet ise, kötülüğün en uç noktasındaki insan tipini tanıtacak ve bir sonraki ayet, iyiliğin zirvesinde duran insan modelini canlandıracaktır:
Kelime meali
“Belirlenmiş günler”den maksat, “eyyâmü’t-teşrîk” denilen tekbir günleri; “Allah’ı zikretmek”ten maksat da bu günlerde, beş vakit namazın farzlarından sonra okunması vâcip olan tekbir sözleridir. Hanbelîler’e ve Hanefîler’in uygulamaya esas olan görüşlerine göre bu tekbirlerin ilki, kurban bayramının arefe günü sabah namazının farzından sonra, sonuncusu da bayramın 4. günü ikindi namazından sonra okunur. Diğer mezheplerdeki yaygın uygulamada teşrîk tekbirlerinin başlangıç vakti bayramın birinci günü öğle namazı, bitiş vakti de dördüncü günü sabah namazıdır.
Âyetteki “iki gün”den maksat, bayramın iki ve üçüncü günleridir. Müfessirlerin yorumuna göre âyette acelesi olan hacıların isterlerse kalan cemreleri bu iki güne sığdırarak üçüncü günün sonunda Mina’dan Mekke’ye dönmelerine izin verilmektedir. Kalanlar ise dördüncü günde de şeytan taşlarlar. Her durumda önemli olan, Allah’a saygı duyup O’nun hoşnutluğunu gözetmek ve en sonunda O’nun huzurunda toplanıp niyetlerimizin ve eylemlerimizin hesabını vereceğimizi unutmamaktır.
Kaynak: Diyanet İşleri Başkanlığı, Kur’an Yolu Tefsiri · Cilt: 1 Sayfa: 319-320
Bu âyete atıf yapan tefsirler
Bu âyet, aşağıdaki âyetlerin Diyanet açıklamasında anılır.
شَهْرُ رَمَضَانَ الَّذٖٓی اُنْزِلَ فٖیهِ الْقُرْاٰنُ هُدًى لِلنَّاسِ وَبَیِّنَاتٍ مِنَ الْهُدٰى وَالْفُرْقَانِۚ فَمَنْ شَهِدَ مِنْكُمُ الشَّهْرَ فَلْیَصُمْهُؕ وَمَنْ كَانَ مَرٖیضًا اَوْ عَلٰى سَفَرٍ فَعِدَّةٌ مِنْ اَیَّامٍ اُخَرَؕ یُرٖیدُ اللّٰهُ بِكُمُ الْیُسْرَ وَلَا یُرٖیدُ بِكُمُ الْعُسْرَؗ وَلِتُكْمِلُوا الْعِدَّةَ وَلِتُكَبِّرُوا اللّٰهَ عَلٰى مَا هَدٰیكُمْ وَلَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ
(O sayılı günler), insanlar için bir hidayet rehberi, doğru yolun ve hak ile batılı birbirinden ayırmanın apaçık delilleri olarak Kur'an'ın kendisinde indirildiği Ramazan ayıdır. Öyle ise içinizden kim bu aya ulaşırsa onu oruçla geçirsin. Kim de hasta veya yolcu olursa tutamadığı günler sayısınca başka günlerde tutsun. Allah size kolaylık diler, zorluk dilemez. Bu da sayıyı tamamlamanız ve hidayete ulaştırmasına karşılık Allah'ı yüceltmeniz ve şükretmeniz içindir.
فٖیهِ اٰیَاتٌ بَیِّنَاتٌ مَقَامُ اِبْرٰهٖیمَۚ وَمَنْ دَخَلَهُ كَانَ اٰمِنًاؕ وَلِلّٰهِ عَلَى النَّاسِ حِجُّ الْبَیْتِ مَنِ اسْتَطَاعَ اِلَیْهِ سَبٖیلًاؕ وَمَنْ كَفَرَ فَاِنَّ اللّٰهَ غَنِیٌّ عَنِ الْعَالَمٖینَ
Onda apaçık deliller, Makam-ı İbrahim vardır. Oraya kim girerse, güven içinde olur. Yolculuğuna gücü yetenlerin haccetmesi, Allah'ın insanlar üzerinde bir hakkıdır. Kim inkâr ederse (bu hakkı tanınmazsa), şüphesiz Allah bütün âlemlerden müstağnidir. (Kimseye muhtaç değildir, her şey ona muhtaçtır.)
Diyanet tefsirinde bu âyetle ilgili hadis kaydı yok.