Yaşam Kaynağı: Kur’an
‹ 35

Fâtır فَاطِرٍ

Mekke 45 âyet Cüz 22 Sayfa 433 İniş sırası 43

Sûre hakkında
Mekke döneminde inmiştir. 45 âyettir. Sûre, adını birinci âyette geçen “Fâtır” kelimesinden almıştır. Fâtır, yaratan, yoktan var eden demektir. Yine ilk âyette geçen “el-Melâike” kelimesinden dolayı “Melâike sûresi” diye de anılır. Sûrede başlıca, Allah’ın varlığına ve birliğine işaret eden kâinat olayları, öldükten sonra dirilme, Allah’ın nimetleri ve mü’minle kâfir arasındaki fark konu edilmektedir.

Fâtır 35/40

Sayfa 438 · Tefsir bölümü 38–40

قُلْ اَرَاَیْتُمْ شُرَكَٓاءَكُمُ الَّذٖینَ تَدْعُونَ مِنْ دُونِ اللّٰهِؕ اَرُونٖی مَاذَا خَلَقُوا مِنَ الْاَرْضِ اَمْ لَهُمْ شِرْكٌ فِی السَّمٰوَاتِۚ اَمْ اٰتَیْنَاهُمْ كِتَابًا فَهُمْ عَلٰى بَیِّنَتٍ مِنْهُۚ بَلْ اِنْ یَعِدُ الظَّالِمُونَ بَعْضُهُمْ بَعْضًا اِلَّا غُرُورًا

Diyanet meali

De ki: "Allah'ı bırakıp da taptığınız ortaklarınızı gördünüz mü? Gösterin bana, onlar yerden ne yaratmışlardır?" Yoksa onların göklerde bir ortaklıkları mı var? Yoksa kendilerine bir kitap verdik de, o kitaptan, açık bir delile mi sahip bulunuyorlar? Hayır, zalimler birbirlerine aldatmadan başka hiçbir şey vaadetmezler.

Kelime meali

قُلْ De ki
اَرَاَیْتُمْ Gördünüz mü?
شُرَكَٓاءَكُمُ Ortaklarınızı
الَّذٖینَ Öyle ortaklar ki
تَدْعُونَ Dua ediyorsunuz
مِنْ دُونِ اللّٰهِؕ Allah’tan başka
اَرُونٖی Bana gösterin
مَاذَا Ne şey
خَلَقُوا Yaratmışlar
مِنَ الْاَرْضِ Yeryüzünden
اَمْ Yoksa
لَهُمْ Onlar için var mı?
شِرْكٌ فِی Bir ortaklık
السَّمٰوَاتِ Göklerde
اَمْ Yoksa
اٰتَیْنَاهُمْ Onlara verdik de
كِتَابًا Bir kitap
فَهُمْ Onlar da
عَلٰى بَیِّنَتٍ Bir delil üzeredirler mi
مِنْهُ O kitaptan
بَلْ Bilakis
اِنْ یَعِدُ Vaat etmiyor
الظَّالِمُونَ Zalimler
بَعْضُهُمْ Bir kısmı
بَعْضًا Diğer bir kısmına
اِلَّا Ancak
غُرُورًا Aldanışı

Diyanet bu açıklamayı 38–40. âyetler için birlikte yazmıştır.

Allah Teâlâ’nın ilmine sınır olmadığı hatırlatılıp insanın yeryüzündeki görevine atıfta bulunulduktan sonra birtakım varlıklara tanrılık yakıştıranların ne kadar şuursuzca bir davranış sergiledikleri ortaya konmakta; onlardan, sözde tanrılarının ya yeryüzünde yarattıkları bir nesne göstermeleri veya göklerde paydaşlıklarının bulunduğunu ya da Allah tarafından kendilerine ayrıcalık tanındığına dair bir kanıt verildiğini ispat etmeleri istenmektedir. Ardından da bu hakikatleri görmezden gelen ve şirke batarak haksızlığın en büyüğünü yapan bu kimselerin put, melek, insan vb. varlıkların kendilerine şefaatçi olacaklarını iddia edip birbirlerini ayartmalarının birer aldatmacadan ibaret olduğu belirtilmektedir (halife kelimesinin anlamları ve Kur’an’daki kullanımları hakkında bilgi için bk. Bakara 2/30).

Kaynak: Diyanet İşleri Başkanlığı, Kur’an Yolu Tefsiri

Bu bölümün tefsirinde anılan âyetler

Diyanet, 38–40. âyetlerin açıklamasında bu âyetlere atıf yapar.

وَاِذْ قَالَ رَبُّكَ لِلْمَلٰٓئِكَةِ اِنّٖی جَاعِلٌ فِی الْاَرْضِ خَلٖیفَةًؕ قَالُٓوا اَتَجْعَلُ فٖیهَا مَنْ یُفْسِدُ فٖیهَا وَیَسْفِكُ الدِّمَٓاءَۚ وَنَحْنُ نُسَبِّحُ بِحَمْدِكَ وَنُقَدِّسُ لَكَؕ قَالَ اِنّٖٓی اَعْلَمُ مَا لَا تَعْلَمُونَ

Hani, Rabbin meleklere, "Ben yeryüzünde bir halife yaratacağım" demişti. Onlar, "Orada bozgunculuk yapacak, kan dökecek birini mi yaratacaksın? Oysa biz sana hamdederek daima seni tesbih ve takdis ediyoruz." demişler, Allah da, "Ben sizin bilmediğinizi bilirim" demişti.

Diyanet tefsirinde bu âyetle ilgili hadis kaydı yok.

Yapay zekâdan faydalanılmıştır; hata olabilir.

Hata bildir
Bu âyette ne hatalı?

İpucu: Klavyede ← ve → tuşlarıyla âyetler arasında geçebilirsiniz.