İsrâ 17/43
Sayfa 285 · Tefsir bölümü 42–43
سُبْحَانَهُ وَتَعَالٰى عَمَّا یَقُولُونَ عُلُوًّا كَبٖیرًا
Diyanet meali
Allah, her türlü eksiklikten uzaktır, onların söylediklerinin ötesindedir, yücedir.
Kur'an Yolu Meali
Allah onların söylediği şeylerden münezzehtir, çok çok yücedir.
Açıklamalı Meal · Saffet Bakırcı
Allah birdir ve ondan başka tanrı yoktur; Sübhândır. İnkârcıların düşünce ve anlayışlarının bozukluğundan kaynaklanan her tür eksik ve yanlış anlamadan münezzehtir; onların bâtıl iddialarından uzaktır; yücelik ve azametinde sınırsızdır!
Kelime meali
Diyanet bu açıklamayı 42–43. âyetler için birlikte yazmıştır.
Tefsirlerde 42. âyete genellikle iki anlam verilmektedir. Buna göre eğer –farzımuhal– Allah’tan başka ilâhlar olsaydı:
a) Tıpkı bir ülkede krallık tahtına göz diken birden fazla heveslinin birbiriyle taht kavgasına girişmesi gibi o sözde ilâhlar da “arşın sahibi”ne (Allah) ulaşmak ve O’nun egemenliğine son vermek için yol arar, kavgaya tutuşurlardı;
b) Allah nezdinde daha çok yakınlık kazanıp itibar sahibi olmak için birbiriyle yarışırlardı (Taberî, XV, 91). Müşrikler sözde tanrıların kendilerini Allah’a yaklaştıracağına inanıyorlardı. İkinci şıktaki yoruma göre, eğer öyle tanrılar olsaydı önce onlar Allah’a yaklaşma yarışına girerlerdi. Böyle varlıklara da tanrı denemez (çok tanrıcılığın reddine ilişkin olarak ayrıca bk. Enbiyâ 21/22). Şu halde Allah, bu şekilde kendisine ortak koşulmasından münezzehtir; O, hiçbir şey ile hiçbir yönden denk tutulamayacak kadar yücedir, büyüktür.
Kaynak: Diyanet İşleri Başkanlığı, Kur’an Yolu Tefsiri · Cilt: 3 Sayfa: 485
Bu bölümün tefsirinde anılan âyetler
Diyanet, 42–43. âyetlerin açıklamasında bu âyetlere atıf yapar.
لَوْ كَانَ فٖیهِمَٓا اٰلِهَةٌ اِلَّا اللّٰهُ لَفَسَدَتَاۚ فَسُبْحَانَ اللّٰهِ رَبِّ الْعَرْشِ عَمَّا یَصِفُونَ
Eğer yerde ve gökte Allah'tan başka ilahlar olsaydı kesinlikle ikisinin de düzeni bozulurdu. Demek ki, Arş'ın Rabbi Allah onların nitelemelerinden uzaktır, yücedir.
Bu âyete atıf yapan tefsirler
Bu âyet, aşağıdaki âyetlerin Diyanet açıklamasında anılır.
22 Eğer yerde ve gökte Allah'tan başka ilahlar olsaydı kesinlikle ikisinin de düzeni bozulurdu. Demek ki, Arş'ın Rabbi Allah onların nitelemelerinden uzaktır, yücedir.
23 O, yaptığından dolayı sorgulanamaz fakat onlar sorgulanırlar.
Diyanet tefsirinde bu âyetle ilgili hadis kaydı yok.