Rûm 30/5
Sayfa 403 · Tefsir bölümü 2–6
بِنَصْرِ اللّٰهِؕ یَنْصُرُ مَنْ یَشَٓاءُؕ وَهُوَ الْعَزٖیزُ الرَّحٖیمُ
Diyanet meali · 2–5. âyetler birlikte
Rumlar, yakın bir yerde yenilgiye uğratıldılar. Onlar yenilgilerinden sonra birkaç yıl içinde galip geleceklerdir. Önce de, sonra da emir Allah'ındır. O gün Allah'ın (Rumlara) zafer vermesiyle mü'minler sevinecektir. Allah dilediğine yardım eder. O, mutlak güç sahibidir, çok merhametlidir.
Kur'an Yolu Meali
Rumlar yakın bir yerde yenilgiye uğradılar. Fakat onlar bu yenilgilerinden sonra birkaç yıl içinde galip gelecekler. Eninde sonunda Allah’ın dediği olur. O gün müminler Allah’ın yardımı sebebiyle sevinecekler. O dilediğini muzaffer kılar. O çok güçlüdür, engin merhamet sahibidir.
Açıklamalı Meal · Saffet Bakırcı
Ve bu zafer, bizzat Allah’ın yardımıyla gerçekleşecek. Çünkü O, kullarından dilediğine yardım ederek zafere ulaştırır! Hiç kuşkusuz O, Azîz ve Rahimdir. Sonsuz kudret ve merhamet sahibidir. Bu ayetler indirildiği sırada, Bizans İmparatorluğunun parçalanacağına kesin gözüyle bakılıyordu. Kur’ân’ın bu haberi vermesinden sekiz yıl sonra bile hiç kimse, Bizans İmparatorluğu’nun yeniden toparlanacağını, hele İranlıları yenilgiye uğratacağını hayal bile edemezdi. Fakat Bizans ordusu, İmparator Heraklius komutasında yeniden toparlanarak İranlılara karşı beklenmedik bir karşı saldırı başlattı ve 624 yılında, yani tam dokuz yıl sonra, onları müthiş bir bozguna uğratarak kaybettiği bütün toprakları geri aldı. Aynı yıl, müslümanlar da Bedir’de müşriklere karşı büyük bir zafer kazandılar. Böylece, Kur’ân’da haber verilen olaylar aynen gerçekleşerek Allah’ın vaadi yerine gelmiş oldu. Nasıl olmasın ki;
Kelime meali
Diyanet bu açıklamayı 2–6. âyetler için birlikte yazmıştır.
Kaynak: Diyanet İşleri Başkanlığı, Kur’an Yolu Tefsiri
Bu bölümün tefsirinde anılan âyetler
Diyanet, 2–6. âyetlerin açıklamasında bu âyetlere atıf yapar.
لَتَجِدَنَّ اَشَدَّ النَّاسِ عَدَاوَةً لِلَّذٖینَ اٰمَنُوا الْیَهُودَ وَالَّذٖینَ اَشْرَكُواۚ وَلَتَجِدَنَّ اَقْرَبَهُمْ مَوَدَّةً لِلَّذٖینَ اٰمَنُوا الَّذٖینَ قَالُٓوا اِنَّا نَصَارٰىؕ ذٰلِكَ بِاَنَّ مِنْهُمْ قِسّٖیسٖینَ وَرُهْبَانًا وَاَنَّهُمْ لَا یَسْتَكْبِرُونَ
(Ey Muhammed!) İman edenlere düşmanlık etmede insanların en şiddetlisinin kesinlikle Yahudiler ile Allah'a ortak koşanlar olduğunu görürsün. Yine onların iman edenlere sevgi bakımından en yakınının da "Biz hıristiyanlarız" diyenler olduğunu mutlaka görürsün. Çünkü onların içinde keşişler ve rahipler vardır. Onlar büyüklük de taslamazlar.
90 Ey iman edenler! (Aklı örten) içki (ve benzeri şeyler), kumar, dikili taşlar ve fal okları ancak, şeytan işi birer pisliktir. Onlardan kaçının ki kurtuluşa eresiniz.
91 Şeytan, içki ve kumarla, ancak aranıza düşmanlık ve kin sokmak; sizi Allah'ı anmaktan ve namazdan alıkoymak ister. Artık vazgeçiyor musunuz?
اَفَغَیْرَ اللّٰهِ اَبْتَغٖی حَكَمًا وَهُوَ الَّذٖٓی اَنْزَلَ اِلَیْكُمُ الْكِتَابَ مُفَصَّلًاؕ وَالَّذٖینَ اٰتَیْنَاهُمُ الْكِتَابَ یَعْلَمُونَ اَنَّهُ مُنَزَّلٌ مِنْ رَبِّكَ بِالْحَقِّ فَلَا تَكُونَنَّ مِنَ الْمُمْتَرٖینَ
"Size Kitab'ı (Kur'an'ı) hak olarak indiren O iken ben Allah'tan başka bir hakem mi arayacağım?" (de). Kendilerine kitap verdiklerimiz de onun, Rabbin katından hak olarak indirilmiş olduğunu bilirler. O halde sakın şüphecilerden olma.
وَالَّذٖینَ اٰتَیْنَاهُمُ الْكِتَابَ یَفْرَحُونَ بِمَٓا اُنْزِلَ اِلَیْكَ وَمِنَ الْاَحْزَابِ مَنْ یُنْكِرُ بَعْضَهُؕ قُلْ اِنَّمَٓا اُمِرْتُ اَنْ اَعْبُدَ اللّٰهَ وَلَٓا اُشْرِكَ بِهٖؕ اِلَیْهِ اَدْعُوا وَاِلَیْهِ مَاٰبِ
Kendilerine kitap verdiğimiz kimseler, sana indirilen Kur'an ile sevinirler. Fakat (senin aleyhinde olan) gruplardan onun bir kısmını inkar edenler de vardır. De ki: "Ben ancak Allah'a kulluk etmek ve O'na ortak koşmamakla emrolundum. Ben yalnız O'na çağırıyorum ve dönüşüm de yalnız O'nadır."
52 Bu Kur'an'dan önce kendilerine kitap verdiklerimiz var ya, işte onlar ona da inanırlar.
53 Kur'an kendilerine okunduğu zaman, "Ona inandık, şüphesiz o Rabbimizden gelen gerçektir. Şüphesiz biz ondan önce de müslümandık" derler.
شَرَعَ لَكُمْ مِنَ الدّٖینِ مَا وَصّٰى بِهٖ نُوحًا وَالَّذٖٓی اَوْحَیْنَٓا اِلَیْكَ وَمَا وَصَّیْنَا بِهٖٓ اِبْرٰهٖیمَ وَمُوسٰى وَعٖیسٰٓى اَنْ اَقٖیمُوا الدّٖینَ وَلَا تَتَفَرَّقُوا فٖیهِؕ كَبُرَ عَلَى الْمُشْرِكٖینَ مَا تَدْعُوهُمْ اِلَیْهِؕ اَللّٰهُ یَجْتَبٖٓی اِلَیْهِ مَنْ یَشَٓاءُ وَیَهْدٖٓی اِلَیْهِ مَنْ یُنٖیبُ
"Dini dosdoğru tutun ve onda ayrılığa düşmeyin!" diye Nûh'a emrettiğini, sana vahyettiğini, İbrâhim'e, Mûsâ'ya ve İsâ'ya emrettiğini size de din kıldı. Fakat senin kendilerini çağırdığın şey (İslam dini), Allah'a ortak koşanlara ağır geldi. Allah ona dilediğini seçer. İçtenlikle kendine yönelenleri de ona ulaştırır.
یَسْـَٔلُونَكَ عَنِ الْخَمْرِ وَالْمَیْسِرِؕ قُلْ فٖیهِمَٓا اِثْمٌ كَبٖیرٌ وَمَنَافِـعُ لِلنَّاسِؗ وَاِثْمُهُمَٓا اَكْبَرُ مِنْ نَفْعِهِمَاؕ وَیَسْـَٔلُونَكَ مَاذَا یُنْفِقُونَؕ قُلِ الْعَفْوَؕ كَذٰلِكَ یُبَیِّنُ اللّٰهُ لَكُمُ الْاٰیَاتِ لَعَلَّكُمْ تَتَفَكَّرُونَۙ
Sana içkiyi ve kumarı sorarlar. De ki: "Onlarda hem büyük günah, hem de insanlar için (bazı zahiri) yararlar vardır. Ama günahları yararlarından büyüktür." Yine sana Allah yolunda ne harcayacaklarını soruyorlar. De ki: "İhtiyaçtan arta kalanı." Allah size âyetleri böyle açıklıyor ki düşünesiniz.
Diyanet tefsirinde bu âyetle ilgili hadis kaydı yok.