Yaşam Kaynağı: Kur’an
‹ 16

Nahl النَّحْلِ

Mekke 128 âyet Cüz 14 Sayfa 266 İniş sırası 70

Sûre hakkında
Mekke döneminde inmiştir. 128 âyettir. Sûre, adını 68. âyette geçen “en-Nahl” kelimesinden almıştır. “en-Nahl” bal arısı demektir. Sûrede başlıca, kâinatta Allah’ın varlığını ve birliğini gösteren deliller, vahiy, öldükten sonra dirilme gibi konular yer almaktadır

Nahl 16/75

Sayfa 274 · Tefsir bölümü 75–76

ضَرَبَ اللّٰهُ مَثَلًا عَبْدًا مَمْلُوكًا لَا یَقْدِرُ عَلٰى شَیْءٍ وَمَنْ رَزَقْنَاهُ مِنَّا رِزْقًا حَسَنًا فَهُوَ یُنْفِقُ مِنْهُ سِرًّا وَجَهْرًاؕ هَلْ یَسْتَوُ࣒نَؕ اَلْحَمْدُ لِلّٰهِؕ بَلْ اَكْثَرُهُمْ لَا یَعْلَمُونَ

Diyanet meali

Allah, hiçbir şeye gücü yetmeyen ve başkasının malı olan bir köle ile, kendisine verdiğimiz güzel rızıktan gizli ve açık olarak Allah yolunda harcayan kimseyi misal verir. Bunlar hiç eşit olur mu? Hamd Allah'a mahsustur, fakat onların çoğu bilmezler.

Kelime meali

ضَرَبَ Verdi
اللّٰهُ Allah
مَثَلًا Bir misal
عَبْدًا Bir köle
مَمْلُوكًا Başkasının mülkiyetinde
لَا یَقْدِرُ Güç yetiremiyor
عَلٰى شَیْءٍ Hiçbir şeye
وَمَنْ O kimseyi ki
رَزَقْنَاهُ Biz ona rızık verdik
مِنَّا Tarafımızdan
رِزْقًا Bir rızık vermekle ki
حَسَنًا Güzel
فَهُوَ Ve o
یُنْفِقُ İnfak ediyor
مِنْهُ O rızıktan
سِرًّا Gizli
وَجَهْرًاؕ Ve aşikâre
هَلْ یَسْتَوُ࣒نَؕ Hiç eşit olurlar mı?
اَلْحَمْدُ Bütün hamdler
لِلّٰهِؕ Allah’a aittir
بَلْ اَكْثَرُهُمْ Fakat onların çoğu
لَا یَعْلَمُونَ Bilmezler

Diyanet bu açıklamayı 75–76. âyetler için birlikte yazmıştır.

Bu iki âyette insanların içinde yaşadıkları tecrübelerden yola çıkılarak, onların sağ duyusuna hitap edilmek suretiyle şirk inancının anlamsızlığına ve mantıksızlığına dikkat çekilmektedir. Burada örnekleri verildiği gibi gerek ekonomik ve sosyal yönden gerekse psikolojik ve ahlâkî bakımdan farklı seviyelerde bulunan iki insan arasında bile bir denklik kurulması apaçık bir haksızlık ve mânasızlık olarak görüldüğüne göre Allah ile diğer varlıklar arasında nasıl bir benzerlik kurulabilir?

İlk âyetin asıl amacının, müminle kâfir arasında bir karşılaştırma yaparak bunların birbirlerine denk tutulamayacağını anlatmak olduğu ileri sürülmüşse de (Taberî, XI, 148-149; Râzî, XX, 83-84), müfessirlerin çoğunluğuna göre her iki âyetin de asıl amacı, Allah’ı her türlü ortaklık iddialarından tenzih edip tevhid ilkesini vurgulamaktır. Ayrıca burada dolaylı olarak yüce Allah’ın insanlar için olumlu ve gerekli gördüğü bazı imkânların ve niteliklerin de altı çizilmiş bulunmaktadır ki bunları muktedir olma, geniş maddî imkâna sahip bulunma, infak etme, ifade gücü, özgürlük, üzerine aldığı işi hayırlı ve başarılı bir şekilde sonuçlandırma, adaleti hâkim kılma ve istikamet sahibi olma şeklinde sıralayabiliriz.

Kaynak: Diyanet İşleri Başkanlığı, Kur’an Yolu Tefsiri · Cilt: 3 Sayfa: 422

Diyanet tefsirinde bu âyetle ilgili bir âyet atfı yok.

Diyanet tefsirinde bu âyetle ilgili hadis kaydı yok.

Yapay zekâdan faydalanılmıştır; hata olabilir.

Hata bildir
Bu âyette ne hatalı?

İpucu: Klavyede ← ve → tuşlarıyla âyetler arasında geçebilirsiniz.