Yaşam Kaynağı: Kur’an
‹ 16

Nahl النَّحْلِ

Mekke 128 âyet Cüz 14 Sayfa 266 İniş sırası 70

Sûre hakkında
Mekke döneminde inmiştir. 128 âyettir. Sûre, adını 68. âyette geçen “en-Nahl” kelimesinden almıştır. “en-Nahl” bal arısı demektir. Sûrede başlıca, kâinatta Allah’ın varlığını ve birliğini gösteren deliller, vahiy, öldükten sonra dirilme gibi konular yer almaktadır

Nahl 16/76

Sayfa 274 · Tefsir bölümü 75–76

وَضَرَبَ اللّٰهُ مَثَلًا رَجُلَیْنِ اَحَدُهُمَٓا اَبْكَمُ لَا یَقْدِرُ عَلٰى شَیْءٍ وَهُوَ كَلٌّ عَلٰى مَوْلٰیهُۙ اَیْنَمَا یُوَجِّهْهُ لَا یَاْتِ بِخَیْرٍؕ هَلْ یَسْتَوٖی هُوَۙ وَمَنْ یَاْمُرُ بِالْعَدْلِۙ وَهُوَ عَلٰى صِرَاطٍ مُسْتَقٖیمٍࣖ

Diyanet meali

Allah (şöyle) iki adamı da misal verdi: Onlardan biri dilsizdir, hiçbir şeye gücü yetmez, efendisine sadece bir yüktür. Nereye gönderse olumlu bir sonuç alamaz. Bu, adaletle emreden ve doğru yol üzere olan kimse ile eşit olur mu?

Kelime meali

وَضَرَبَ اللّٰهُ Ve verdi
مَثَلًا Bir misal
رَجُلَیْنِ İki adam
اَحَدُهُمَٓا Onlardan biri
اَبْكَمُ Dilsizdir
لَا یَقْدِرُ Güç yetiremiyor
عَلٰى شَیْءٍ Hiçbir şeye
وَهُوَ Ve o adam
كَلٌّ Bir yüktür
عَلٰى مَوْلٰیهُ Efendisine
اَیْنَمَا یُوَجِّهْهُ Ne zaman onu gönderse
لَا یَاْتِ Getiremez
بِخَیْرٍؕ Bir hayır
هَلْ یَسْتَوٖی Hiç eşit olur mu?
هُوَ O
وَمَنْ Ve o kimse ki
یَاْمُرُ Emrediyor
بِالْعَدْلِ Adaletle
وَهُوَ O kişi
عَلٰى صِرَاطٍ Yol üzerinedir
مُسْتَقٖیمٍࣖ Dosdoğru yol

Diyanet bu açıklamayı 75–76. âyetler için birlikte yazmıştır.

Bu iki âyette insanların içinde yaşadıkları tecrübelerden yola çıkılarak, onların sağ duyusuna hitap edilmek suretiyle şirk inancının anlamsızlığına ve mantıksızlığına dikkat çekilmektedir. Burada örnekleri verildiği gibi gerek ekonomik ve sosyal yönden gerekse psikolojik ve ahlâkî bakımdan farklı seviyelerde bulunan iki insan arasında bile bir denklik kurulması apaçık bir haksızlık ve mânasızlık olarak görüldüğüne göre Allah ile diğer varlıklar arasında nasıl bir benzerlik kurulabilir?

İlk âyetin asıl amacının, müminle kâfir arasında bir karşılaştırma yaparak bunların birbirlerine denk tutulamayacağını anlatmak olduğu ileri sürülmüşse de (Taberî, XI, 148-149; Râzî, XX, 83-84), müfessirlerin çoğunluğuna göre her iki âyetin de asıl amacı, Allah’ı her türlü ortaklık iddialarından tenzih edip tevhid ilkesini vurgulamaktır. Ayrıca burada dolaylı olarak yüce Allah’ın insanlar için olumlu ve gerekli gördüğü bazı imkânların ve niteliklerin de altı çizilmiş bulunmaktadır ki bunları muktedir olma, geniş maddî imkâna sahip bulunma, infak etme, ifade gücü, özgürlük, üzerine aldığı işi hayırlı ve başarılı bir şekilde sonuçlandırma, adaleti hâkim kılma ve istikamet sahibi olma şeklinde sıralayabiliriz.

Kaynak: Diyanet İşleri Başkanlığı, Kur’an Yolu Tefsiri · Cilt: 3 Sayfa: 422

Diyanet tefsirinde bu âyetle ilgili bir âyet atfı yok.

Diyanet tefsirinde bu âyetle ilgili hadis kaydı yok.

Yapay zekâdan faydalanılmıştır; hata olabilir.

Hata bildir
Bu âyette ne hatalı?

İpucu: Klavyede ← ve → tuşlarıyla âyetler arasında geçebilirsiniz.